DOĞU VE GÜNEY CEPHELERİNDE MİLLÎ DİRENİŞ

1. Doğu Cephesi (Ermenilere Karşı):

   • Komutan: Kazım Karabekir Paşa (15. Kolordu).

   • Gelişmeler:

     • Ermenilerin saldırıları püskürtüldü, Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920) imzalandı.

     • Antlaşma Maddeleri:

       • Kars ve çevresi Türkiye'ye bırakıldı.

       • Aras Nehri-Çıldır Gölü sınır kabul edildi.

       • Ermenistan, TBMM'yi tanıyan ilk devlet oldu.

2. Güney Cephesi (Fransız-Ermeni İşgaline Karşı):

   • Direnişin Özellikleri:

     • Kuvay-ı Milliye birlikleri ve halkın organize mücadelesi.

     • Kahramanlar: Şahin Bey (Antep), Sütçü İmam (Maraş), Rıdvan Hoca (Urfa).

   • Sonuç:

     • Fransızlar çekildi; Antep "Gazi", Maraş "Kahraman", Urfa "Şanlı" unvanını aldı.

BATI CEPHESİ: DÜZENLİ ORDUYA GEÇİŞ VE ZAFERLER

1. Kuvay-ı Milliye'den Düzenli Orduya:

   • Gediz Muharebesi'nin kaybedilmesi üzerine düzenli ordu kuruldu.

2. İnönü Savaşları:

   • 1. İnönü Zaferi (6-10 Ocak 1921):

     • Yunanlılara karşı ilk zafer.

     • Siyasi Sonuçlar:

       • TBMM, Londra Konferansı'na davet edilerek tanındı.

       • İlk İslam devleti Afganistan ile dostluk antlaşması (1 Mart 1921).

       • İstiklal Marşı kabul edildi (12 Mart 1921).

       • Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması (16 Mart 1921).

   • 2. İnönü Zaferi (23 Mart-1 Nisan 1921):

     • Mustafa Kemal'in "Makus talihini yendiniz" sözüyle İsmet Paşa'yı kutlaması.

     • Fransa ve İtalya'nın TBMM ile temaslara başlaması.

3. Kütahya-Eskişehir Savaşları (10-24 Temmuz 1921):

   • Düzenli ordunun tek yenilgisi; Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilme.

   • Başkomutanlık Yasası (5 Ağustos 1921):

     • Mustafa Kemal'e yasama ve yürütme yetkisi verildi.

4. Tekalif-i Milliye Emirleri (7-8 Ağustos 1921):

   • Ordunun ihtiyaçları için halktan malzeme toplandı.

SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİ (23 AĞUSTOS-13 EYLÜL 1921)

• Mustafa Kemal'in Taktik Emri:

  "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır."

• Sonuçlar:

  • Türk ordusunun 1683'ten beri süren geri çekilişi sona erdi.

  • Mustafa Kemal'e gazilik unvanı ve mareşallik rütbesi verildi.

  • Antlaşmalar:

    • Kars Antlaşması (13 Ekim 1921): Doğu sınırı kesinleşti.

    • Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921): Fransa ile Hatay dışında güney sınırı çizildi.

BÜYÜK TAARRUZ VE BAŞKOMUTANLIK MEYDAN SAVAŞI (26 AĞUSTOS-9 EYLÜL 1922)

• Mustafa Kemal'in Emri:

  "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!"

• Sonuç:

  • Yunan ordusu İzmir'de denize döküldü.

  • Mudanya Ateşkesi (11 Ekim 1922):

    • İstanbul, Boğazlar ve Doğu Trakya savaşsız alındı.

    • Osmanlı Devleti hukuken sona erdi.

LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI (24 TEMMUZ 1923)

• Türk Heyeti: İsmet Paşa başkanlığında.

• Taviz Verilmeyen Konular:

  • Kapitülasyonlar: Tamamen kaldırıldı.

  • Ermeni Meselesi: Türkiye'nin toprak bütünlüğü kabul edildi.

• Çözülemeyen Konu: Musul (Sonra İngiltere ile çözülecek).

• Önemi:

  • Yeni Türk devleti uluslararası tanındı.

  • Sömürge halklarına örnek oldu.

MİLLÎ MÜCADELENİN KÜLTÜREL YANSIMALARI

• Edebiyat: Halide Edip'in Ateşten Gömlek romanı.

• Sanat: Halil Dikmen'in "Mermi Taşıyan Kadınlar" tablosu.

• Eğitim: Maarif Kongresi (1921) ile modern eğitim temelleri atıldı.

KRONOLOJİK ÖNEMLİ OLAYLAR

Sonuç: Türk milleti, Mustafa Kemal önderliğinde tam bağımsızlık hedefine ulaşmış, emperyalizme karşı dünyaya örnek bir mücadele vermiştir.

Bu konuya henüz dosya eklenmemiş.