I. DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ VE OSMANLI DEVLETİ'NİN DURUMU

1. Savaşın Nedenleri

   • Genel Nedenler:

     • Sömürgecilik yarışı ve bloklaşma (İtilaf vs. İttifak).

     • Ham madde ve pazar rekabeti.

     • Silahlanma yarışı ve milliyetçilik akımları.

   • Özel Nedenler:

     • Almanya ile İngiltere arasında Alsas-Loren kömür yatakları çekişmesi.

     • Rusya'nın Panislavizm politikası ve Avusturya-Macaristan'ın Pancermenizm ideali.

2. Osmanlı Devleti'nin Savaşa Girişi

   • Nedenler:

     • Kaybedilen toprakları geri almak.

     • Turancılık ideali ve diplomatik yalnızlıktan kurtulma.

   • Almanya'nın Etkisi:

     • Osmanlı'nın jeopolitik konumu ve halifenin dini gücünden faydalanma.

     • Cephe yükünü hafifletme stratejisi.

3. Osmanlı'nın Savaştığı Cepheler

   • Taarruz Cepheleri: Kafkas, Kanal.

   • Savunma Cepheleri: Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen.

   • Yardım Cepheleri: Galiçya, Makedonya, Romanya.

4. Savaşın Sonuçları

   • İtilaf Devletleri'nin zaferi.

   • Osmanlı, Avusturya-Macaristan gibi imparatorlukların yıkılması.

   • Wilson İlkeleri ve Milletler Cemiyeti'nin kurulması.

MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (30 EKİM 1918)

• Maddeler ve Amaçları:

  • Boğazların işgali → Toprak bütünlüğünü bozmak.

  • Ordunun terhisi → Savunmasız bırakmak.

  • 7. Madde (güvenlik gerekçesiyle işgal) → İşgallere hukuki zemin.

  • Doğu'da 6 ilde karışıklık çıkarsa işgal → Ermeni devleti kurma planı.

• İlk İşgaller:

  • İngilizler: Musul, Samsun, Çanakkale.

  • Fransızlar: Adana, Maraş, Urfa.

  • İtalyanlar: Antalya, Konya.

  • Yunanlılar: İzmir.

• Tepkiler:

  • İstanbul Hükümeti sessiz kaldı.

  • Mustafa Kemal ve halk direnişe geçti.

BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ VE CEMİYETLER

1. Kuvay-ı Milliye:

   • Kuruluş Nedenleri: İşgaller, İstanbul'un tepkisizliği, azınlık faaliyetleri.

   • Önemi: Ulusal bilinci canlandırdı, TBMM'ye zemin hazırladı.

2. Millî Cemiyetler:

   • Trakya Paşaeli, Redd-i İlhak, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk.

   • Ortak Özellikler: Bölgesel direniş, Sivas Kongresi'nde birleşme.

3. Zararlı Cemiyetler:

   • Azınlık Cemiyetleri: Mavri Mira (Rum), Taşnak (Ermeni).

   • Millî Varlığa Düşman Cemiyetler: İngiliz Muhipleri, Wilson Prensipleri.

MİLLÎ MÜCADELE'NİN ÖRGÜTLENME AŞAMALARI

1. Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919):

   • İşgallere karşı ilk ulusal tepki, mitingler düzenlendi.

2. Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919):

   • Tarihî Cümle: "Milletin bağımsızlığını yine milletin azmi kurtaracaktır."

   • Önemi: Mücadelenin gerekçe ve yöntemi belirlendi; milli egemenlik vurgusu.

3. Erzurum Kongresi (23 Temmuz-7 Ağustos 1919):

   • Kararlar:

     • Vatan bütündür, parçalanamaz.

     • Manda reddedildi.

     • Temsil Heyeti kuruldu (9 kişi).

   • Önemi: Bölgesel toplanıp ulusal kararlar alındı.

4. Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919):

   • Tüm cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk" adıyla birleşti.

   • Manda kesin reddedildi, İrade-i Milliye gazetesi çıkarıldı.

5. Amasya Görüşmeleri (Ekim 1919):

   • İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'ni resmen tanıdı.

TBMM'NİN AÇILIŞI VE MİSAK-I MİLLÎ (1920)

• Misak-ı Millî Kararları:

  • Mondros'ta işgal edilmeyen yerler Türk vatanıdır.

  • Kapitülasyonlar reddedildi.

  • Azınlık hakları karşılıklı olacak.

• TBMM'nin Özellikleri:

  • Güçler birliği ilkesi (Meclis hükümeti sistemi).

  • İstiklal Mahkemeleri kuruldu, ayaklanmalar bastırıldı.

SEVR ANTLAŞMASI (10 AĞUSTOS 1920)

• Maddeler:

  • Osmanlı topraklarının paylaşımı (Yunanistan, Fransa, İngiltere).

  • Ermenistan ve Kürdistan kurulacak.

  • Ordu 50 bin ile sınırlı.

• Önemi: TBMM tarafından tanınmadı, hukuken geçersiz.

SONUÇ

Millî Mücadele, Mustafa Kemal önderliğinde örgütlü bir direnişe dönüşmüş, TBMM ile tam bağımsızlık hedefi benimsenmiştir. Mondros ve Sevr'e karşı Misak-ı Millî ile ulusal sınırlar çizilmiş, emperyalizme karşı bir varoluş mücadelesi verilmiştir.

Bu konuya henüz dosya eklenmemiş.